เริ่มรู้สึกไหมว่า…งานที่เราทำทุกวันนี้เริ่มไม่ตรงกับ Job Description เดิมมากขึ้นทุกวัน สังเกตได้จากประกาศรับสมัครงานที่เริ่มระบุ ‘สิ่งที่ต้องทำ’ มากกว่าหนึ่งอย่างแล้ว

Deloitte ระบุว่า 63% ของงานที่ทำจริง ‘อยู่นอกขอบเขตงานหลัก’ และ 81% ของผู้บริหารบอกว่า ‘การทำงานข้ามสายงาน’ มีความสำคัญมากขึ้น

เมื่อทักษะที่องค์กรต้องการเปลี่ยนเร็วขึ้น การบริหารคนโดยยึดตำแหน่งเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ Skills-Based Organization เป็นแนวทางบริหารที่ให้ความสำคัญกับทักษะและความสามารถของบุคลากร เพื่อจัดคนให้เหมาะกับงาน พัฒนาทักษะที่จำเป็น และช่วยให้องค์กรปรับตัวได้ทันต่อการเปลี่ยนแปลง

Skills-Based Organization คืออะไร?

Skills-Based Organization คือแนวคิดการบริหารองค์กรที่ใช้ทักษะ ความรู้ และความสามารถของบุคลากรเป็นส่วนสำคัญในการตัดสินใจ ตั้งแต่การสรรหา การพัฒนาทักษะ ไปจนถึงการจัดสรรคนให้เหมาะกับงาน

แทนที่จะจำกัดว่าพนักงานทำได้เฉพาะตามตำแหน่ง องค์กรจะพิจารณาว่าแต่ละคนมีทักษะอะไร และสามารถนำไปช่วยแก้โจทย์ธุรกิจได้อย่างไร

Deloitte อธิบายแนวคิดนี้ว่า งานไม่จำเป็นต้องถูกจำกัดอยู่ใน Job เดียวเสมอไป แต่สามารถแบ่งเป็นโปรเจกต์ งานย่อย หรือโจทย์ที่ต้องแก้ แล้วดึงคนที่มีทักษะเหมาะสมมาร่วมทำงานได้

แนวทางนี้ช่วยให้องค์กร…
▪️ปรับตัวได้เร็วขึ้น ด้วยการจัดคนให้เหมาะกับงานที่เปลี่ยนไป
▪️พัฒนาคนได้ตรงจุด โดยเชื่อมโยงทักษะที่มีอยู่กับทักษะที่ต้องเพิ่ม
▪️ใช้ศักยภาพของคนได้เต็มที่ ผ่านการทำงานข้ามสายงานและการย้ายบทบาท
▪️วางแผนกำลังคนได้ดีขึ้น โดยเห็นทั้งทักษะที่มีและช่องว่างที่ต้องเติม

Job-Based กับ Skills-Based ต่างกันอย่างไร?

ความแตกต่างสำคัญอยู่ที่วิธีมองคนและการจัดสรรงาน

Job-Based Organization ให้ความสำคัญกับตำแหน่ง หน้าที่รับผิดชอบ และโครงสร้างองค์กร เช่น หากต้องการ Data Analyst องค์กรจะกำหนดประสบการณ์ วุฒิการศึกษา และตำแหน่งงานเดิมที่ต้องการ

แต่ Skills-Based Organization ให้ความสำคัญกับทักษะที่จำเป็นต่อการทำงาน โดยเริ่มจากคำถามว่า งานนี้ต้องใช้ทักษะอะไร และใครมีทักษะเหล่านั้นอยู่แล้ว

องค์กรจะนำ Skills-Based Organization ไปใช้ได้อย่างไร?

การบริหารคนจากทักษะนำไปใช้ได้ตั้งแต่การสรรหาไปจนถึงการวางแผนกำลังคนในอนาคต

1. Hiring: สรรหาคนจากทักษะที่จำเป็น
นอกจากประสบการณ์และวุฒิการศึกษา องค์กรควรระบุทักษะที่จำเป็นให้ชัดเจน เพื่อประเมินผู้สมัครจากความสามารถที่เกี่ยวข้องกับงานจริง และเปิดโอกาสให้คนที่มีทักษะเหมาะสมเข้าถึงงานได้มากขึ้น

2. Upskill & Reskill: พัฒนาทักษะให้ตรงกับความต้องการ
เมื่อรู้ว่าธุรกิจต้องการทักษะอะไร องค์กรจะวางแผนพัฒนาบุคลากรได้ตรงจุด โดยไม่จำเป็นต้องให้ทุกคนเรียนเหมือนกัน ทั้งการเพิ่มทักษะเดิม (Upskill) และเรียนรู้ทักษะใหม่เพื่อรองรับบทบาทที่เปลี่ยนไป (Reskill) โดยเฉพาะทักษะด้าน AI ข้อมูล และการทำงานร่วมกับเทคโนโลยี

3. Internal Mobility: เปิดโอกาสให้คนเติบโตภายในองค์กร
พนักงานอาจมีทักษะที่นำไปใช้ได้มากกว่าหน้าที่ปัจจุบัน การเปิดโอกาสให้ทำโปรเจกต์ข้ามทีม รับบทบาทใหม่ หรือย้ายสายงานตามความเหมาะสม ช่วยให้องค์กรใช้ศักยภาพของคนได้ดีขึ้น พร้อมเปิดเส้นทางเติบโตให้พนักงาน

4. Workforce Planning: วางแผนกำลังคนจากทักษะที่ต้องใช้
องค์กรควรสำรวจทักษะที่มีอยู่ แล้วเปรียบเทียบกับความต้องการของธุรกิจในอีก 1-2 ปี เพื่อวางแผนว่าจะพัฒนาคนเดิม สรรหาคนเพิ่ม หรือปรับรูปแบบการทำงานอย่างไรให้เหมาะสม ก่อนตัดสินใจเพิ่ม Headcount

องค์กรจะนำ Skills-Based Organization ไปใช้ได้อย่างไร?

องค์กรไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนระบบบริหารคนทั้งหมดในครั้งเดียว แต่สามารถเริ่มจากขอบเขตที่ชัดเจนแล้วค่อยขยายผล

1. กำหนดทักษะที่ธุรกิจต้องการ
เริ่มจากเป้าหมายและแผนงานสำคัญขององค์กร แล้วระบุทักษะที่จำเป็นต่อการบรรลุเป้าหมาย

2. สำรวจทักษะของบุคลากร
รวบรวมข้อมูลจากประสบการณ์ ผลงาน การประเมิน และการพูดคุยกับพนักงาน เพื่อให้เห็นทักษะที่มีอยู่จริง

3. วิเคราะห์ Skill Gap
เปรียบเทียบทักษะปัจจุบันกับความต้องการในอนาคต เพื่อจัดลำดับทักษะที่ควรพัฒนาก่อน

4. ทดลองใช้และวัดผล
เริ่มจากทีม โครงการ หรือสายงานที่จำเป็น แล้วติดตามความพร้อมของบุคลากร การนำทักษะไปใช้ และความสามารถในการเติมเต็มตำแหน่งที่ต้องการ

หัวใจสำคัญคือการเชื่อมข้อมูลด้านทักษะเข้ากับการตัดสินใจจริง ไม่ใช่เพียงจัดทำรายการทักษะของพนักงานแล้วจบ

ท้ายที่สุด Skills-Based Organization ไม่ได้หมายถึงการเลิกใช้ตำแหน่งงาน แต่คือการเพิ่มมุมมองด้านทักษะเข้ามาช่วยให้การตัดสินใจเรื่องคนสอดคล้องกับความต้องการของธุรกิจมากขึ้น

การสร้างองค์กรที่ขับเคลื่อนด้วยทักษะเริ่มจากการเข้าใจว่าธุรกิจต้องการความสามารถอะไร และบุคลากรต้องพัฒนาทักษะด้านใดเพิ่มเติม หากองค์กรกำลังวางแผน Upskill หรือ Reskill ควรเริ่มจากการประเมินทักษะที่จำเป็นต่อเป้าหมายธุรกิจ แล้วออกแบบแนวทางการเรียนรู้ให้เหมาะกับบุคลากรและบริบทขององค์กร

—–

Source:
What Is a Skills-Based Organization? Definition, Benefits, and How to Become One
How to Build a Skills-Based Organization: An 8-Step Implementation Guide | TMI
The Skills-Based Organization
We need a skills-based approach to harness the AI opportunity in Southeast Asia