วันนี้คุณใช้เวลากับ AI กี่ชั่วโมง? แล้วใช้เวลากับการตั้งใจฟังคนตรงหน้าจริง ๆ กี่นาที?

ทุกวันนี้เราทุ่มเวลาเรียนรู้เครื่องมือ AI ใหม่ ๆ เพราะกลัวว่าจะตามโลกการทำงานไม่ทัน แต่ในขณะเดียวกัน ทักษะที่ AI ยังทดแทนไม่ได้อย่าง การสื่อสาร การคิดวิเคราะห์ (Critical Thinking) การเห็นอกเห็นใจ (Empathy) การทำงานร่วมกับผู้อื่น และภาวะผู้นำ กลับกำลังค่อย ๆ อ่อนแรงลงโดยไม่รู้ตัว และน่าเสียดายที่หลายคนเพิ่งสังเกตเห็น เมื่อถึงวันที่ต้องใช้มันจริง ๆ

Human Skills ไม่ได้ “คงทน” อย่างที่เราเคยเชื่อ

ที่ผ่านมา เรามักเรียก Human Skills ว่า ‘Durable Skills’ เพราะเชื่อว่าเรียนรู้ครั้งหนึ่งก็ใช้ได้ตลอดชีวิต

แต่รายงาน Future of Jobs Report 2025 ของ World Economic Forum (WEF) กลับสะท้อนอีกมุมหนึ่งว่า ทักษะที่องค์กรต้องการมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็น Analytical Thinking, Resilience, Leadership, Creativity และ Curiosity ล้วนต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างต่อเนื่อง

เพราะทักษะเหล่านี้ไม่ได้หายไปในวันเดียว แต่จะค่อย ๆ เสื่อมลงทุกครั้งที่เราไม่ได้ใช้งาน “Human Skills” จึงไม่ต่างจาก “กล้ามเนื้อ” ยิ่งใช้ ยิ่งแข็งแรง แต่ยิ่งละเลย ก็ยิ่งอ่อนแรง

เมื่อโลกย้ายมาอยู่หลังหน้าจอ “ยิม” ของทักษะมนุษย์ก็หายไป

เมื่อการทำงานเป็นแบบ Hybrid Work การประชุมออนไลน์ และ AI ทำให้การทำงานรวดเร็วขึ้น แต่ก็ลดโอกาสในการฝึกทักษะสำคัญ เช่น

▪️การฟังอย่างลึกซึ้ง (Active Listening)
▪️การอ่านอารมณ์จากสีหน้าและน้ำเสียง
▪️การให้ Feedback อย่างสร้างสรรค์
▪️การสร้างความไว้วางใจ
▪️การแก้ปัญหาร่วมกันแบบเผชิญหน้า

ข้อมูลจาก BetterUp ยังพบว่า ทักษะด้าน Teaching และ Resilience ลดลงอย่างเห็นได้ชัดในช่วงปี 2019-2021 และแม้เวลาจะผ่านมาหลายปี ก็ยังไม่กลับมาอยู่ในระดับเดิม

ขณะเดียวกัน OECD ระบุว่า การเรียนรู้ผ่านหน้าจอทำให้การพัฒนาทักษะทางสังคมเป็นเรื่องยากขึ้น เพราะความเข้าใจระหว่างคนไม่ได้เกิดจากข้อความเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากสีหน้า น้ำเสียง และปฏิสัมพันธ์จริง

เมื่อ “ห้องยิม” ของ Human Skills หายไป เราจึงเริ่มสูญเสียความแข็งแรงโดยไม่รู้ตัว

Human Skills ใช้เวลาสร้างเป็นเดือน แต่ “ฝ่อ” ได้ในไม่กี่สัปดาห์

ลองนึกถึงนักกีฬาที่หยุดซ้อม หรือคนที่เคยเล่นเปียโนแต่ไม่ได้แตะคีย์บอร์ดมาหลายเดือน แม้ความรู้จะยังอยู่ แต่ความคล่องแคล่วจะค่อย ๆ หายไป Human Skills ก็เช่นกัน

การสื่อสาร การโค้ชทีม การเจรจาต่อรอง การตัดสินใจ และการบริหารความขัดแย้ง จะพัฒนาได้ก็ต่อเมื่อได้ฝึกใช้ในสถานการณ์จริง
อ่านเรื่อง Empathy ไม่ได้ทำให้เราเข้าใจคนมากขึ้น ❌
ดูคลิปเรื่อง Leadership ไม่ได้ทำให้เราเป็นผู้นำที่ดีขึ้น ❌
สิ่งเดียวที่ทำให้ทักษะเหล่านี้แข็งแรง คือการลงมือใช้ซ้ำ ๆ ✅

ถึงเวลาทำ Human Skill Audit

ลองถามตัวเองว่า…

✅ วันนี้คุณตั้งใจฟังคนอื่นจนจบแล้วหรือยัง
✅ คุณพูดคุยกับเพื่อนร่วมงานแบบ Face-to-face ครั้งล่าสุดเมื่อไร
✅ คุณให้ Feedback ที่ช่วยให้ใครเติบโตในสัปดาห์นี้หรือยัง
✅ คุณใช้ AI ช่วยคิด หรือปล่อยให้ AI คิดแทนเกือบทั้งหมด
✅ คุณถามคำถามเพื่อ “เข้าใจ” มากกว่าถามเพื่อ “โต้แย้ง” หรือไม่

หากหลายข้อเริ่มตอบไม่ได้ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่า “กล้ามเนื้อความเป็นมนุษย์” ของคุณกำลังอ่อนแรงลงจริง ๆ

AI จะฉลาดขึ้นทุกปี แต่ความเป็นมนุษย์ต้องไม่หยุดฝึก

อนาคตอาจไม่ใช่การแข่งขันระหว่างมนุษย์กับ AI แต่คือการแข่งขันระหว่างคนที่ใช้ AI ได้ พร้อมกับยังรักษาทักษะการคิด การสื่อสาร การทำงานร่วมกับผู้อื่น และภาวะผู้นำเอาไว้ได้ กับคนที่ปล่อยให้ทักษะเหล่านั้นค่อย ๆ เสื่อมลง

การลงทุนด้าน AI เพียงอย่างเดียวจึงอาจไม่เพียงพอ หากองค์กรละเลยการพัฒนาทักษะที่ AI ไม่สามารถทดแทนได้

True Digital Academy พร้อมช่วยองค์กรพัฒนา AI Skills ควบคู่กับ Human Skills ผ่านหลักสูตร Corporate In-House Training ที่ออกแบบ Learning Roadmap ให้เหมาะกับแต่ละองค์กร เพื่อสร้างบุคลากรที่ทำงานร่วมกับ AI ได้อย่างเต็มศักยภาพ โดยไม่สูญเสียสิ่งที่สำคัญที่สุด นั่นคือ “ความเป็นมนุษย์”

Source: New Economy Skills: Unlocking the Human Advantage (WEF)